De AVG, oftewel de Algemene Verordening Gegevensbescherming, voelt soms als een oude bekende.
▶Inhoudsopgave
Je kent de regels, je hebt je cookie-banner geregeld en je privacyverklaring is up-to-date. Maar de digitale wereld staat nooit stil. In 2026 gaan we een flinke update krijgen. Er komen nieuwe Europese privacyregels aan die de AVG verder aanvullen en soms zelfs overnemen.
Het wordt niet alleen strenger, maar ook slimmer. Wil je als bedrijf of organisatie voorbereid zijn?
Dan is het slim om nu al te kijken wat er op ons afkomt.
We duiken in de belangrijkste nieuwe wetten die naast de AVG in 2026 gaan spelen. Zonder ingewikkelde juridisch jargon, maar gewoon helder en duidelijk.
De AI Act: Kunstmatige intelligentie onder de loep
Een van de grootste veranderingen in 2026 is de AI Act.
Dit is de eerste wet ter wereld die regels maakt voor kunstmatige intelligentie (AI). De AVG gaat over het beschermen van persoonsgegevens, maar de AI Act gaat over de veiligheid en ethiek van AI-systemen zelf. Stel je voor: een bedrijf gebruikt een slim algoritme om sollicitanten te screenen. Of een app die gezichten herkent.
Hoe werkt de risicoclassificatie?
De AI Act zorgt ervoor dat deze systemen veilig zijn en geen onnodige risico’s nemen. Vooral systemen die veel risico’s met zich meebrengen, worden streng gereguleerd.
- Risicovol: Hier horen systemen bij die veel invloed hebben op ons leven, zoals AI in het onderwijs of bij sollicitaties. Deze systemen moeten voldoen aan strenge eisen voordat ze op de markt komen.
- Beperkt risico: Denk aan chatbots. Hier gelden transparantieverplichtingen. Gebruikers moeten weten dat ze met een AI praten.
- Laag risico: Simpele AI-toepassingen, zoals spamfilters, vallen hieronder. Deze zijn vrijgesteld van zware regels.
Denk aan AI in de zorg of bij politie-inzet. De AI Act deelt systemen in op basis van risico:
Deze wet raakt niet alleen tech-bedrijven. Ook organisaties die AI inzetten voor hun processen, moeten aan de slag. Denk aan banken die AI gebruiken voor kredietchecks of supermarkten die voorspellingen doen over klantgedrag.
De Data Act: Meer controle over jouw data
Naast de AI Act is er de Data Act. Deze wet is erop gericht om data eerlijker te verdelen. Het doel? Gebruikers meer controle geven over hun eigen data.
Dit is een logisch vervolg op de AVG, maar dan breder. De Data Act richt zich op het delen van data tussen bedrijven en gebruikers.
Stel je voor dat je een slimme thermostaat hebt van een bepaald merk. Je wilt misschien die data delen met een andere dienst, bijvoorbeeld een energie-app.
Nu blokkeren bedrijven dit vaak. De Data Act verplicht bedrijven om data makkelijker beschikbaar te maken, zolang dit veilig kan. Het gaat hier niet alleen om persoonsgegevens, maar ook om anonieme data die bedrijven verzamelen.
Denk aan data van sensoren in een fabriek of verkeersdata van auto’s.
Wanneer geldt de Data Act?
De Data Act zorgt ervoor dat deze data niet alleen bij één groot bedrijf blijft, maar gedeeld kan worden met anderen. Dit stimuleert innovatie en eerlijke concurrentie. De wet treedt gefaseerd in werking. Vanaf 2025 gaan de eerste delen in, maar in 2026 zijn veel bedrijven er volledig mee bezig.
Vooral bedrijven die IoT-apparaten (Internet of Things) maken of gebruiken, moeten aan de slag. Denk aan slimme horloges, auto’s en huisapparatuur.
De Digital Services Act (DSA) en privacy
De Digital Services Act (DSA) is al een tijdje in het nieuws, maar in 2026 wordt de handhaving strenger. Ontdek hoe de DSA jouw website beïnvloedt als ondernemer; de wet regelt namelijk hoe online platforms omgaan met content en gebruikersdata.
Denk aan sociale media, marktplaatsen en zoekmachines. De DSA verplicht platforms om transparant te zijn over hun algoritmes. Hoe bepalen ze wat jij te zien krijgt?
Ook mogen ze geen donkere patronen gebruiken om gebruikers te misleiden. Denk aan een cookie-banner die zo ingewikkeld is dat je per ongeluk toch alles accepteert.
In 2026 gaan toezichthouders strenger controleren of platforms zich aan deze regels houden. Grote platforms, zoals Meta (Facebook, Instagram) en Google, moeten zelfs audits uitvoeren en openbare rapporten publiceren over hun risico’s. Dit is een direct gevolg van de DSA.
De NIS2-richtlijn: Cybersecurity en privacy
Hoewel de NIS2-richtlijn vooral over cybersecurity gaat, is de link met privacy groot.
Een datalek is vaak een gevolg van een slechte beveiliging. De NIS2-richtlijn verplicht bedrijven in essentiële sectoren (zoals zorg, energie en financiën) om sterke beveiligingsmaatregelen te nemen. In 2026 wordt deze richtlijn verder uitgerold. Bedrijven moeten niet alleen incidenten melden, maar ook laten zien dat ze proactief werken aan veiligheid.
Denk aan het testen van systemen en het trainen van medewerkers. Een datalek door een hack wordt dan niet alleen een privacy-issues, maar ook een overtreding van de NIS2.
Wat betekent dit voor jouw bedrijf?
De combinatie van deze regels kan ingewikkeld lijken, maar het kernidee is simpel: meer transparantie, meer veiligheid en meer controle voor gebruikers.
Als bedrijf hoef je niet alles vanaf morgen te doen. Maar het is slim om nu al te kijken naar je processen. Check of je AI-systemen voldoen aan de AI Act. Zorg dat je data-uitwisseling makkelijker maakt voor gebruikers, zoals de Data Act vraagt.
En zorg dat je online aanwezigheid voldoet aan de DSA. Vooral de combinatie van privacy en cybersecurity wordt belangrijk.
Conclusie: 2026 wordt een privacy-jaar
De AVG is nog steeds de basis, maar 2026 brengt nieuwe Europese privacyregels die het speelveld veranderen. De AI Act, Data Act, DSA en NIS2-richtlijn zorgen ervoor dat privacy niet alleen gaat over gegevens, maar over de hele digitale ervaring.
Bedrijven die hierop inspelen, bouwen niet alleen vertrouwen op bij klanten, maar voorkomen ook boetes en problemen. Het is een investering in de toekomst. En eerlijk gezegd: een veiligere en transparantere digitale wereld is iets waar we allemaal beter van worden.
Dus, pak je agenda en plan een sessie met je team. 2026 komt sneller dan je denkt.